Education for Justice FACT SHEET T-1 (Somali) for tax year 2008
LACAG CELINTA CANSHUURTA DADKA DAQLIGA HOOSEEYO
TAX REFUNDS FOR PEOPLE WITH LOW
INCOMES
In aad ogaatid xuquuqda aad ku leedahay canshuurta waxay macnaheeda noqon kartaa lacag - marmarka qaarkoodna lacag badan - ee lagu kaalmeeyo qoyskaada. Waxay la qiimo tahay waqtigaada in aad fiirisid. Waxaad awoodi kartaa in laguu sameeyo canshuurtaada lacag la=aan. Si aad u heshid kaalmo kuu dhaw, wac (651) 297-3724 ama Wicitaanka Hore ee Kaalmada (First Call for Help) oo laga helo 1-(800) 543-7709 ama 211, dhammaan gobolka.
Dadka shaqeeyo ee xoogsado inta ka sareyso lacagaha qaar waa in ay buuxiyaan canshuur celinta dakhliga federaaliga iyo gobolka. Xataa haddii aad xoogsatid in ka yar lacagahaan, waad buuxin kartaa si aad u heshid lacag celin. Canshuur celinta waa in la buuxiyo ugu dambeyn 15ta Abriil sannad kasta. Waxaad buuxin doontaa canshuur celinta sannadkaan adigoo isticmaalaayo macluumaadka dakhliga sannadkii la soo dhaafay. Haddaba 2009ta waxaad canshuur celinta u buuxin doonta 2008. Haddii laguugu leeyahay lacag, waa in aad bixisid ganaaxa iyo kor saarka la socdo lacagaha aan la bixinin 15ta Abriil.
TIXGELINTA FEDERAALIGA (Federal Credits)
#
TIXGELINTA CANSHUURTA LAGA DHIMO DADKA DANYARTA AH (EITC)
EITC waa tixgelin la socoto
canshuurta ee la siiyo dadka shaqeeyo.
Tixgelinta ugu badan waa $4,824.
Waxaa qaadan karo doobka ama dadka guursaday. Qasab ma aha in aad lahaatid carruur, laakin
tixgelinta wey ka sii badan tahay haddii aad leedahay. Waxaa jira sharciyo ku saabsan carruurta aad
sheegan kartid. Hoos fiiri. Haddii
aad iska indha tirtid sharciyada EITC, waxaa dhici karto in laguu diido EITC
ilaa 10 sannadood.
Waa in aad ahaatid qof shaqeeyay muddada 2008. Ma qaadan kartid EITC haddii aad lacag ka xoogsatay dibadda Mareykanka. Lacagaha aad xoogsatay iyo Awadarta dakhliga la toosiyay ("adjusted gross income") ee ku yaalo foomkaada canshuurta waa in uu ka yaraado:
$
$38,646
haddii aad leedahay 2 ama in ka badan carruur u qalanta
(ama
$41,646 haddii aad guursatay aadna xareyneysid canshuur wadajir)
$
$33,995
haddii aad leedahay hal cunug u qalma
(ama
$36,995 haddii aad guursatay aadna xareyneysid canshuur wadajir)
$
$12,880
haddii aadan lahayn carruur u qalanta
(ama
$15,880 haddii aad guursatay aadna xareyneysid canshuur wadajir)
Ma Waafaqsanahay
Sharciyada EITC?
·
waa in aad ahaatid wadani Mareykan ah ama ajnabi
dagan dhammaan 2008.
·
waxaad adiga, xaaskaada, iyo carruur kasta ee
aad sheegatid u baahan tahiin nambar soshal sekuuriti jira.
·
xaaladdaada canshuur-buuxinta ma ahaan karto xaas
isqaba oo aan wada buuxsaneyn.
·
dakhligaada
maalgelinta waa in uu ka yaraado $2,950.
·
ma
sheegan kartid EITC haddii qof kale sheegto in aad adiga u tahay cunug u qalma.
Cunug Ma u Buuxin Karaa EITC?
EITC cunug waad u buuxin kartaa
haddii:
·
aad cunugga dhashay ama aad korsatay, cunug aad awoowe
u tahay, cunugga xaaskaada, walaalkaada, walaashaada, walaalka aad kala bahda
tahiin ama walaasha aad kala bahda tahiin.
Waxaad kaloo sheegan kartaa cunugga mid ka mid ah qaraabadaan. Waa in aad cunugga u xanaaneysay sida
cunugaada. Waxaad sheegan kartaa cunugga
aad korsatay ee u qalma.
·
Cunugga
waa in uu adiga kugula noolaado Mareykanka in ka badan nus 2008.
·
Cunugga
waa in:
- Da’diisa ka yaraato 19 sanno
taariiqda marka ay tahay Diseembar 31, 2008,
- uu ahaado arday waqti buuxo kana
yaraado 24 sanno taariiqda marka ay tahay Diseembar 31, 2008, ama
- uu si joogto ah iyo si idil u ahaado
itaal-darane waqti kasta muddada 2008, da’da kuma jirto xisaabta.
Haddii cunugga yahay mid u qalma in
ka badan hal canshuur bixiye, iyo ayan ku heshiin karin qofka sheegan doono
cunugga, waalidka la noolaay cunugga inta ugu dheer sannadkaas waa loo
tixgelinayaa. Haddii cunugga la noolaay
labada waalid waqti isla eg, waalidka xoogsaday dakhliga ugu badan waa in uu
sheegto tixgelinta.
Haddii cunugga:
· la noolaanin waalidka,
·
yahay
mid u qalma in ka badan hal canshuur bixiye, iyo
·
iyaga
ku heshiin karin qofka sheeganaayo cunugga,
markaas bixiyaha ugu dakhli sareeyo
waa in uu sheegto tixgelinta.
Ya ah Cunugga la Korsado ee u Qalma?
Cunugga la
korsado ee u qalmo waa cunug ay adiga kugu meeleeysay wakaaladda meeleynta loo
fasaxay. Iyada/isaga waa in uu kula
noolaado in ka badan 6 bilood ee sannadka canshuurta iyo waafaqsan yahay sharciyada
da’da.
Ma Sheegan
Karaa EITC Haddii Aan Aniga Laheyn Cunug?
Haa, haddii aad adiga:
· u dhaxeysid 25 iyo 64 sannadood.
· ahayn ku-tiirsanaha qof kale.
·
ahayn
cunugga u qalma ee qof kale.
· ku nooleyd Mareykanka in ka badan nus 2007
Sidee Ayaan
Aniga Ku Qaataa EITC?
$
Buuxi
canshuur celinta federaaliga ah (1040EZ, 1040, 1040A).
$
Haddii
aad leedahay cunug u qalma, buuxi 1040 ama 1040A IYO Jadwalka EIC.
IRSta Ayaa Adiga Kuu Xisaabin Doonto EITC. Haddii aad u qalantid EITC, waxaad
IRSta weydiisan kartaa in ay kuu xisaabaan lacagta. Haddii aad leedahay cunug u qalma, waa in aad
buuxisid nuska hore ee Jadwalka EIC.
Waxaad horay u qaadan kartaa qeyb ka tirsan EITC taasoo la socoto jeegaada mushaarka.
Fiiri warqadda xogta, Hormarinta
EITC (Advance EITC).
EITC Ma Saameyn Doontaa MFIP, SSI, Kooboonada Rashiinka ama
Manaafacaadka Kale ee aan Leeyahay?
Bixinta EITC looma xisaabo dakhli ahaan xagga gargaarka dadweynaha. EITC waxaa loo tixgelin karaa ilo dakhli
xagga kooboonka rashiinka. Guud ahaan,
bixinta EITC looma xisaabo dakhli ahaan muddada bisha aad qaadaneysid jeega ama
bisha xigta. Labo bil kaddib, lacag
celin kasta oo soo harta waxaa lagu xisaabaa hantidaada GUUD inta ay la eg tahay.
Haddii aad isticmaashid lacagta kuu soo noqoto, waxaa dhici karto in aad
u baahatid in aad caddeysid in aad isticmaashay. Haayso dhammaan resiidyadaada.
Xaqiijinta Hore
ee EITC
Laga bilaabo 2004, waxaa dhici karto
in aad buuxisid foomam si aad u muujisid in aad u qalantid EITC ka hor inta
aadan buuxinin canshuur celintaada. Haddii
IRSta kuu soo dirto warqad sheegeyso in aad sidaan sameysid, la xariir
Gargaarka Sharciga (Legal Aid).
#
TIXGELINTA CANSHUURTA FEDERAALIGA EE CUNUGGA
(Federal Child Tax Credit)
Waxaad
cunug kasta ee da’diisa ka yartahay 17 sanno oo aad sheegatid in uu ku yahay
ku-tiirsane u heli karta tixgelinta canshuurta ilaa $1000. Buuxi warqadda Tixgelinta Canshuurta
Cunugga ee ku taalo buugga tilmaanta. Waxaad tixgelintaan u isticmaali kartaa ITIN halka aad ka isticmaali lahayd nambarka Soshal Sekuuritiga. Waxaad sheegan kartaa tixgelintaan iyo EITCda.
#
TIXGELINTA FEDERAALIGA XANAANADA CUNUGGA IYO
KU-TIIRSANAHA
(Federal Child and Dependent Care
Credit)
Haddii aad qabtid kharashyada xanaanada ilmaha oo la xariiro
shaqadda ama shaqo raadinta, waxaad heli kartaa tixgelinta canshuurta. Waxaad isticmaali kartaa kharashyada aad
adiga ku bixisay cunug ku-tiirsane ah ee da’diisa ka yartahay 13 sanno ama
ku-tiirsane itaal daran oo da’ kasta leh.
Si aad u heshid tixgelintaan, waa in aad haysatid nambarka aqoonsiga
canshuur bixiyaha (taxpayer ID number) ee qofka ama barnaamijka bixinaayo
xanaanada. Buuxi foomka 2441.
#
TIXGELINTA
FEDERAALIGA EE TACLIINTA
(Federal Education Credits)
Haddii aad kharashka wax barashada iyo ujrada jaamacadda ama kulleyadda u bixisay naftaada, xaaskaada, ama ku-tiirsane, waxaad heli kartaa ilaa $2,200 oo tixgelinta tacliinta ah. Buuxi foomka 8863.
LACAG CELINTA IYO TIXGELINADA MINNESOTA
(Minnesota Credits and Refunds)
#
TIXGELINTA
QOYSKA SHAQEEYO EE
(
Haddii
aad waafaqsan tahay sharciyada EITC iyo dakhligaadana aad ka xoogsatay
#
TIXGELINTA XANAANADA CUNUGGA IYO KU-TIIRSANAHA EE
MINNESOTA
(
Waxaad heli kartaa tixgelinta canshuurta gobolka ee la xariiro kharashka xanaanada ku baxo ku-tiirsanaha aad shaqeeysay ama raadsaneysay shaqo. Ku-tiirsanaha wuxuu ahaan karaa cunug da’diisa ka yartahay 13 sanno ama ku-tiirsane itaal daran oo da’ kasta leh. Si aad u heshid tixgelintaan, buuxi foomka M-1CD.
#
TIXGELINTA TACLIINTA EE MINNESOTA IYO LACAGTA LA ISKA
DHIMO INTA AAN CANSHUURTA LA XISAABIN (Minnesota Education Credit and Subtraction)
Waxaad heli
kartaa tixgelinta ama dhimista canshuurta gobolka ee la xariirta kharashyada
wax barashada carruurtaada ama waxyaabaha la xariiro. Kuwaan waxay la xariiraan carruurta ku jirto
xanaanada ilaa dugsiga sare. Tixgelinta
ugu badan waa $1,000 cunuggii. Waxaad isticmaali kartaa kharashyada sida:
barayaasha, buuggaagta aqoonta iyo waxyaabaha barashada, ujrada lagu bixiyo
gaadiidka, daruusta muusiikada, barnaamijyada ka dambeeyo dugsiyada, iyo
xerooyinka kuleylaha wax lagu barto.
Waxaad kaloo isticmaali kartaa kharashyada alaabta kombuyuterka ama
cajaladaha tacliinta (ilaa xadka $200).
Kharashka barashada dugsiyada gaarka ah waa dhimis oo keliya. Si aad u heshid tixgelinta, buuxi foomka
M-1ED. Si aad u isticmaashid dhimista,
ka shaqeey warqadda xisaabta ee ku taalo dusha foomka M-1.
#
CANSHUURTA HANTIDA MINNESOTA AMA LACAG CELINTA
KIREYSTAHA
(
Lacag
celintaan waxay ku saleysan tahay dakhligaada iyo xisaabta canshuurta hantida
aad siisid adigoo ah hantiilaha guriga ama kireystaha. Kireystayaasha waxay kireyaha ka helaan
Shahaadada Ijaarka la Bixiyay [Certificate of Rent Paid (CRP)]. Haddii agaasimaha hantida ku siin waayo mid,
fiiri warqaddena xogta Lacag U Celinta
Kirestaha (Renter's Refund). Lacagaha loo soo celiyo hantiilaha guriga
waxay ku saleysan yahiin bayaanka canshuurta hantida sannadka xigga. Guriga ama abaartamentada waa in ay ahaato meesha ugu muhimsan ee aad ku
hooyatid ama kuu ah deegaan. Si aad u
heshid lacag celintaan, buuxi foomka M-1PR.
Foomkaan waa in la buuxiyo ugu dambeyn Agoosto 15. Waxaad sheegan kartaa lacag celintaan ilaa
muddo hal sanno.
HADDII
AADAN BUUXININ, HADDA BUUXI!
EITC iyo tixgelinada kale ee
canshuurta dakhliga waxaa la sheegan karaa ilaa muddo 3 sanno. Haddii aadan buuxinin canshuur celinta qaar
ka mid ah ama dhammaan 3dii sanno ugu dambeysay, hadda ayaad buuxin kartaa iyo aad
sheegan kartaa EITC iyo tixgelinada kale. Foomamka iyo lacagaha tixgelinta wey
isbadalaan sannad kasta. Hubso in aad
isticmaashid foomka loogu talagalay sannadka aad buuxineysid! Haddii aad buuxisay celintaada, laakin aadan
sheeganin tixgelinta aad hadda u maleyneysid in aad isticmaali kartay, waad
buuxin kartaa foomka badalka 1040X (federaaliga) ama M-1X (Minnesota) 3dii
sanno ee ugu dambeysay.
Haddii aad waafaqday dhammaan
sharciyada lagu helo EITC sannadahii la soo dhaafay, marka laga reebo in aadan
adiga lahayn nambarka soshal sekuuriti, laakin aad hadda leedahay, waxaad
isticmaali kartaa nambarkaada soshal sekuuritiga cusub si aad uu buuxisid
canshuur celintaada iyo sheegatid EITC 3dii sanno ee ugu dambeysay.
Su’aalaha canshuurta federaaliga,
wac (800) TAX 1040.
Su’aalaha canshuurta Minnesota, wac
(651) 296-3781.
Dadka
itaalka daran ama dakhliga hooseeyo, iyo wadaniyiinta waayeelka ah waxay heli
karaan in foomamkooda canshuurta loogu sameeyo lacag la’aan. Si aad u
heshid kaalmo kuu dhaw, wac (651) 297-3724 ama Wadada Wadajirka (United Way) oo
laga helo 1-800-543-7709 ama 211.
|
Warqaddaan xogta waxaa lagu dabaqaa sannadka
canshuurta 2008 oo keliya. Canshuur celinta dakhliga waa in la buuxiyo ugu
dambeyn Abriil 15, 2009. |
|
MN Legal
Services Coalition |
Ha isticmaalin
warqadaan xogta haddii ay ka weyn tahay hal sanno. Noo soo qor marka aad dooneysid waraaqaha casriyeysan,
liiska warqadda xogta, ama qaababka kale.
Waraaqaha Xogta ma u aha jawaab dhameystiran
arrimaha sharcigai. U tak qareen si
aad u heshid la-talin |